Uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler haz\u0131rlan\u0131rken, taraflar aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi hukukun se\u00e7ilmesi son derece \u00f6nemlidir. <\/p>\n\n\n\n
Bir s\u00f6zle\u015fmede taraflar\u0131n t\u00fcm muhtemel olu\u015fabilecek sorunlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek bir s\u00f6zle\u015fme olu\u015fturmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Taraflar\u0131n \u00f6ng\u00f6remeyece\u011fi sorunlar\u0131n \u00e7\u0131kma ihtimalini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmemi\u015f konular\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde uygulanacak bir hukuk sistemine ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 niteli\u011fi olmayan s\u00f6zle\u015fmelerde taraflar, s\u00f6zle\u015fmede yer almayan uyu\u015fmazl\u0131klara ili\u015fkin konularda mahalli hukukun emredici hukuk kurallar\u0131 ile sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini bilirler. Bunun yan\u0131nda uluslararas\u0131 niteli olan s\u00f6zle\u015fmelerde ise s\u00f6zle\u015fmede yer almayan uyu\u015fmazl\u0131k noktalar\u0131n\u0131n hangi hukuk kurallar\u0131 ile doldurulaca\u011f\u0131 belirsiz kalmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 bir s\u00f6zle\u015fmede bir hukuk se\u00e7imine yer verilmedi\u011finde, uyu\u015fmazl\u0131k halinde ba\u015fvurulacak yarg\u0131 merci Kanunlar ihtilaf\u0131 kurallar\u0131 ile yetkili hukuku tespit edecektir. <\/p>\n\n\n\n
Hukuk se\u00e7iminin en \u00f6nemli nedenlerinden beri s\u00f6zle\u015fmede belirtilen h\u00fck\u00fcmlerin, s\u00f6zle\u015fmeye uygulanacak olan hukuk ile uyumlu olmas\u0131 gerekti\u011fi noktas\u0131nda \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin taraflar\u0131n T\u00fcrk Hukukuna kurallar\u0131na uygun \u015fekilde d\u00fczenledikleri bir s\u00f6zle\u015fmede, s\u00f6zle\u015fmeye uygulanacak hukukun ba\u015fka bir \u00fclke hukuku olmas\u0131 ve bu \u00fclke hukukunun kurallar\u0131n\u0131n da s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenen \u015fartlara uygun olmamas\u0131 halinde s\u0131k\u0131nt\u0131 do\u011facakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Uygulamada \u00e7o\u011fu zaman taraflar her hangi bir hukuk sistemi se\u00e7meksizin anla\u015fmay\u0131 yapmakta ve bu hususta sorunlar ya\u015famaktad\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 ticari s\u00f6zle\u015fmelere uygulanacak hukukun tespiti konusunda taraflar\u0131n irade serbestisi vard\u0131r. Baz\u0131 istisnai \u00fclkeler d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7o\u011fu \u00fclke bu irade serbestisini tan\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde de Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk Kanunda bu husus d\u00fczenlenmi\u015ftir;<\/p>\n\n\n\n
\u201cS\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bor\u00e7 ili\u015fkileri taraflar\u0131n a\u00e7\u0131k olarak se\u00e7tikleri hukuka t\u00e2bidir. S\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerinden veya h\u00e2lin \u015fartlar\u0131ndan teredd\u00fcde yer vermeyecek bi\u00e7imde anla\u015f\u0131labilen hukuk se\u00e7imi de ge\u00e7erlidir.\u201d (M\u00d6HUK m.24)<\/p>\n\n\n\n
Taraflar s\u00f6zle\u015fmede bir hukuk se\u00e7tiklerinde bunu esas s\u00f6zle\u015fmeden ayr\u0131ca bir s\u00f6zle\u015fmeyle yahut s\u00f6zle\u015fmenin bir maddesi \u015feklinde de yapabilirler. M\u00d6HUK\u2019un 24\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin ilk f\u0131kras\u0131 ile de genel uygulamaya paralel olarak kanun koyucu, taraflar\u0131n hukuk se\u00e7imi i\u00e7in \u00f6zel bir \u015fekil \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6rmemi\u015f, a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc irade beyan\u0131n\u0131 yeterli bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Taraflar\u0131n s\u00f6zle\u015fmede uygulanacak hukuku belirlememi\u015f olmas\u0131 halinde ise kanunumuza g\u00f6re;<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u201dTaraflar\u0131n hukuk se\u00e7imi yapmam\u0131\u015f olmalar\u0131 h\u00e2linde s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan ili\u015fkiye, o s\u00f6zle\u015fmeyle en s\u0131k\u0131 ili\u015fkili olan hukuk uygulan\u0131r. Bu hukuk, karakteristik edim bor\u00e7lusunun, s\u00f6zle\u015fmenin kurulu\u015fu s\u0131ras\u0131ndaki mutad meskeni hukuku, ticar\u00ee veya meslek\u00ee faaliyetler gere\u011fi kurulan s\u00f6zle\u015fmelerde karakteristik edim bor\u00e7lusunun i\u015fyeri, bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde yerle\u015fim yeri hukuku, karakteristik edim bor\u00e7lusunun birden \u00e7ok i\u015fyeri varsa s\u00f6z konusu s\u00f6zle\u015fmeyle en s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde bulunan i\u015fyeri hukuku olarak kabul edilir. Ancak h\u00e2lin b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131na g\u00f6re s\u00f6zle\u015fmeyle daha s\u0131k\u0131 ili\u015fkili bir hukukun bulunmas\u0131 h\u00e2linde s\u00f6zle\u015fme, bu hukuka t\u00e2bi olur.<\/p>\n\n\n\n
Yasa maddesi \u201ckarakteristik edim bor\u00e7lusu\u201d \u015feklinde bir tan\u0131mlamayla, uygulanacak hukukun se\u00e7imi belirlemektedir. Burada incelenmesi gereken \u201ckarakteristik edim bor\u00e7lusu\u201dnun hangi taraf oldu\u011fudur. \u00d6rne\u011fin bir mal\u0131n al\u0131m sat\u0131m\u0131na ili\u015fkin ticari bir aktifte, para borcunu \u00f6deyecek olan taraf m\u0131 yoksa mal\u0131 teslim edecek olan taraf m\u0131 \u201ckarakteristik edim bor\u00e7lusu\u201d dur?<\/p>\n\n\n\n
Karakteristik edim bor\u00e7lusunun hangi taraf oldu\u011funun belirlenmesi tart\u0131\u015fmal\u0131 bir kavram olup, bu konuda ele\u015ftiriler mevcuttur. Zira her s\u00f6zle\u015fme t\u00fcr\u00fcnde hangi hukukun daha s\u0131k\u0131 ili\u015fkide oldu\u011funu belirlemek kolay de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
T.C. YARGITAY 19. HUKUK DA\u0130RES\u0130E. 2015\/4625K. 2016\/963 T. 27.1.2016 tarihli bir karar\u0131nda; <\/p>\n\n\n\n
\u201cM\u00d6HUK\u2019un 24. madde g\u00f6zetildi\u011finde taraflar aras\u0131ndaki ticari sat\u0131m akdinde karakteristik edim bor\u00e7lusunun sat\u0131c\u0131 konumundaki T\u00fcrk tabiyetinde bulunan davac\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda somut olayda T\u00fcrk Hukukunun uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi taraflar aras\u0131nda s\u00f6zl\u00fc sat\u0131m akdinin bulunmas\u0131 sebebiyle yetkili mahkemenin HMK\u2019n\u0131n yetkiye dair h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde para alaca\u011f\u0131na dair bu davada davac\u0131 alacakl\u0131n\u0131n ikametgah\u0131n\u0131n bulundu\u011fu T\u00fcrk mahkemeleri oldu\u011fundan daval\u0131 vekilinin yetki ilk itiraz\u0131n\u0131n reddi gerekti\u011fi, taraflar aras\u0131nda ticari sat\u0131m akdi uyar\u0131nca, \u0130svi\u00e7re\u2019de faaliyet g\u00f6steren daval\u0131 firmaya davac\u0131 taraf\u00e7a toplam de\u011feri 62.917,99 \u0130svi\u00e7re Frang\u0131 olan mobilya ve kuma\u015f malzemeleri sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve sat\u0131lan malzemenin daval\u0131ya teslim edildi\u011fi, s\u00f6z konusu sat\u0131m bedelinin al\u0131c\u0131 daval\u0131 firma taraf\u0131ndan \u00f6denmedi\u011fi, her ne kadar daval\u0131 taraf ay\u0131pl\u0131 mal teslim edildi\u011fini iddia etmi\u015f ise de, ay\u0131p ihbar\u0131nda bulundu\u011funu ispat edemedi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 bu haliyle kabul etmi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n kabul\u00fcyle 62.917,99 \u0130svi\u00e7re Frang\u0131\u2019n\u0131n dava tarihinden itibaren Devlet Bankalar\u0131n\u0131n \u0130svi\u00e7re Frang\u0131 i\u00e7in 1 y\u0131l vadeli mevduat hesab\u0131na \u00f6dedi\u011fi en y\u00fcksek faiz oran\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclecek faiziyle birlikte fiili \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki kur \u00fczerinden TL kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daval\u0131dan tahsili ile davac\u0131ya \u00f6denmesine karar verilmi\u015f\u2026.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Kararda karakteristik edim bor\u00e7lusunun sat\u0131c\u0131 oldu\u011fu ve bu nedenle sat\u0131c\u0131n\u0131n bulundu\u011fu hukukun uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi \u015feklinde bir karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Taraflar\u0131n s\u00f6zle\u015fmeden kaynakl\u0131 bir uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde Tahkim yolunu kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olmalar\u0131 halinde bu sorunlar b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ile bertaraf edilmi\u015f olacakt\u0131r. Bu nedenle son y\u0131llarda h\u0131zla yayg\u0131nanla\u015fan Tahkim ve arabuluculuk yolunun se\u00e7ilmesi hem daha g\u00fcvenli hem de daha h\u0131zl\u0131 bir hukuki yol olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler haz\u0131rlan\u0131rken, taraflar aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi hukukun se\u00e7ilmesi son derece \u00f6nemlidir. Bir s\u00f6zle\u015fmede taraflar\u0131n t\u00fcm muhtemel olu\u015fabilecek sorunlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":244,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"disable","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=243"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":245,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/243\/revisions\/245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umutnacioglu.av.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}